Klaverjassen spelregels

Doel van het spel

Klaverjassen speel je met vier personen in twee vaste teams van twee. Partners zitten recht tegenover elkaar aan tafel. Het hoofddoel van een speelronde (en uiteindelijk van een 'boompje' van zestien spellen) is om samen met je partner meer dan de helft van het totale aantal punten te behalen. Elk spel bevat 162 vaste basispunten (152 punten in de kaarten plus 10 punten voor de laatste slag), eventueel aangevuld met bonuspunten voor combinaties (roem). Het team dat de troefkleur kiest ('gaat spelen'), moet minimaal de helft plus één van het totaal aantal behaalde punten halen om niet nat te gaan.

Wat zit er in de doos

Om Klaverjassen te kunnen spelen heb je een zogeheten piketspel nodig en materiaal om de punten nauwkeurig bij te houden. Het spel gebruikt geen volledig kaartspel, maar een afgeslankt deck van 32 kaarten. Zorg dat je de volgende onderdelen klaar hebt liggen voordat je begint:

• 32 speelkaarten (7 t/m Aas in Harten, Ruiten, Klaveren en Schoppen)
• Scoreblok of klaverjas-leitje
• Pen of krijtje

Zo bereid je het spel voor

De vier spelers nemen plaats aan tafel: teamgenoten zitten tegenover elkaar (bijvoorbeeld Noord en Zuid tegen Oost en West). Schud de 32 kaarten grondig. De deler geeft elke speler met de klok mee acht kaarten, gebruikelijk verdeeld in groepjes van drie, twee en drie kaarten. Vervolgens wordt bepaald welk team 'speelt' en wat de troefkleur wordt. Bij de verplichte variant kiest de speler links van de deler een troefkleur of hij past; als iedereen past, moet de eerste speler verplicht kiezen. Bij de variant met opdraaien bepaalt een opengelegde kaart de eerste keuzemogelijkheid.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Een spelronde eindigt zodra alle acht slagen zijn gespeeld en alle 32 kaarten zijn ingezet. Beide teams tellen vervolgens de punten van de gewonnen kaarten, inclusief 10 bonuspunten voor het winnen van de laatste slag, plus alle geldige roem. Als het spelende team meer punten heeft behaald dan de tegenstanders, behoudt elk team zijn eigen punten. Haalt het spelende team minder dan de helft van het puntentotaal, dan gaan ze 'nat': de tegenstanders krijgen dan alle 162 punten én alle roem van die ronde. Wint één team alle acht slagen, dan heet dat een 'pit' (of mars) en levert dit 100 extra bonuspunten op. Een volledige partij ('boompje') bestaat uit 16 rondes; het team met de hoogste eindscore wint.

Veelgemaakte fouten

Omdat de regels rondom bekennen en troeven strikt zijn, worden er regelmatig fouten gemaakt. Het overtreden van de legregels heet 'verzaken' en kan ertoe leiden dat de ronde direct verloren wordt verklaard. Let vooral goed op deze situaties:

• Niet bekennen terwijl je de gevraagde kleur wel bezit: dit is een ernstige overtreding (verzaken).
• Vergeten om roem direct te melden: roem telt alleen mee als je dit aangeeft bij het spelen van de betreffende slag.
• Ondertroeven: een lagere troefkaart bijleggen terwijl je moet overtroeven of een andere geldige kaart kunt spelen.
• Verkeerde kaartwaarde toekennen: denken dat het Aas altijd de hoogste kaart is, terwijl bij troef de Boer en de Nel hoger zijn.

Varianten en tips

Er bestaan twee dominante spelvarianten: Amsterdams en Rotterdams. Bij Amsterdams klaverjassen hoef je niet in te troeven als de slag op dat moment al aan je partner toebehoort. Bij Rotterdams klaverjassen ben je verplicht om altijd in te troeven als je niet kunt bekennen en moet je altijd overtroeven als je kunt, zelfs als je eigen partner de slag leidt. Een belangrijke strategische tip is om goed te tellen hoeveel troeven er al gespeeld zijn en te communiceren met je partner door hoge 'seinkaarten' (zoals een heer of vrouw) bij te gooien om aan te geven dat je de aas bezit.

Varianten en huisregels

Klaverjassen spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.