Dammen spelregels

Doel van het spel

Het hoofddoel bij dammen is om de overwinning te behalen door de tegenstander volledig uit te schakelen. Dit doe je door alle vijandelijke damstenen van het bord te slaan of door de overgebleven stenen van je tegenspeler zo te blokkeren dat deze geen enkele legale zet meer kan uitvoeren. Wie als eerste de ander vleugellam maakt of van het bord veegt, wint de partij direct. Als geen van beide spelers een overwinning kan forceren, eindigt het spel in een gelijkspel oftewel remise.

Wat zit er in de doos

Een standaard dambordset bevat eenvoudige maar duurzame speelmaterialen waarmee je direct aan de slag kunt:

• 1 dambord met 100 velden (10 bij 10 raster van afwisselend lichte en donkere velden)
• 20 witte damstenen (schijven)
• 20 zwarte damstenen (schijven)
• Spelregels

Zo bereid je het spel voor

Leg het speelbord tussen beide spelers in. Zorg ervoor dat het bord correct ligt: het veld linksonder moet voor beide spelers altijd een donker veld zijn. Dammen wordt namelijk uitsluitend op de donkere velden gespeeld. Beide spelers kiezen een kleur. De speler met wit zet 20 witte schijven op de donkere velden van de eerste vier rijen aan zijn kant. De speler met zwart doet precies hetzelfde op de eerste vier rijen aan de overkant. De middelste twee rijen blijven aan het begin van de partij helemaal leeg. Wit opent altijd de partij met de eerste zet.

Wanneer eindigt het spel en wie wint

Het spel is afgelopen zodra een van de spelers al zijn schijven kwijt is of geen enkele geldige zet meer kan uitvoeren. De speler die de ander volledig heeft geslagen of klemgezet, wint het spel. Daarnaast kan een partij eindigen in remise (gelijkspel). Dit gebeurt wanneer beide spelers onderling overeenkomen dat er geen winnaar meer mogelijk is of wanneer dezelfde stelling zich herhaaldelijk voordoet tijdens een eindspel met louter dammen.

Veelgemaakte fouten

Let tijdens het spelen goed op de officiële regels, want hier ontstaan vaak misverstanden over:

• Denken dat 'blazen' nog mag: vroeger werd een schijf van het bord gepakt als een speler vergat te slaan, maar volgens de officiële regels moet de foute zet worden teruggenomen en is slaan gewoon verplicht.
• Vergeten dat achteruit slaan mag: gewone schijven mogen alleen vooruit lopen, maar ze mogen wel degelijk achteruit slaan.
• De meerslagregel negeren: als je met de ene zet twee stenen kunt slaan en met de andere zet drie, ben je verplicht om de route van drie stenen te kiezen.
• Direct promoveren tijdens een tussenlanding: als een schijf tijdens een slagreeks over de damlijn springt maar daarna weer terugslaat en elders eindigt, wordt het géén dam.
• Geslagen stenen te vroeg van het bord halen: geslagen schijven worden pas na afloop van de volledige slagbeurt van het bord verwijderd.

Varianten en tips

Internationaal dammen (zoals hierboven beschreven) wordt gespeeld op een bord van 10 bij 10 velden. Er bestaan echter ook varianten zoals Engels/Amerikaans dammen (Checkers), dat op een 8 bij 8 bord wordt gespeeld met andere slagregels en zonder achterwaarts slaan voor gewone schijven. Een belangrijke strategische tip voor beginners is om het centrum van het bord te beheersen. Schijven aan de rand hebben minder bewegingsvrijheid. Probeer ook je achterste rij zo lang mogelijk intact te houden, zodat je tegenstander niet zomaar een dam kan halen.

Varianten en huisregels

Dammen spelregels laat zich prima aanpassen aan je eigen groep. Speel met een kortere speeltijd door het aantal ronden te beperken, voeg een huisregel toe voor beginners zodat zij een kleine voorsprong krijgen of combineer de uitbreiding met de basisversie voor meer variatie. Spreek nieuwe huisregels altijd vooraf af, zodat iedereen met dezelfde spelregels speelt.

Opbergen na het spelen

Berg het spelmateriaal per soort op in de doos, bijvoorbeeld met insteekhoesjes voor kaarten en kleine zakjes voor pionnen en dobbelstenen. Zo lig je bij het volgende potje niet te zoeken en gaat er niets verloren. Bewaar de doos rechtop op een droge plek, uit de zon, zodat de doos niet vervormt.